Balık
Yapılan çalışmalarda, balık tüketiminin demans ve AH riskini azalttığını göstermektedir. Bu ilişkinin, uzun zincirli omega-3 yağ asitleri, EPA ve DHA alımıyla ilişkili olduğu bildirilmektedir.
Meyveler ve Sebzeler
Meyve ve sebze tüketiminin sık olması, demans ve AH riskini azaltmaktadır. Meyve ve sebzeler, antioksidan ve biyoaktif bileşenler ( E ve C vitaminleri, karotenoid, flavanoid vb.) içermesi sebebiyle demans ve AH üzerine etkili olmaktadır. Meyve tüketimi olmaksızın yüksek oranda sebze tüketiminin, 65 yaş ve üzeri kadınlarda bilişsel fonksiyon bozukluk ilerleyişini yavaşlattığı bulunmuştur. Sebzeler arasında özellikle yeşil yapraklı sebzelerin bu etkilerinin daha baskın olduğu belirtilmektedir. Bunun sebebi olarak da özellikle yeşil yapraklı sebzelerin meyvelere göre daha yüksek oranda E vitamini içermelerinden kaynaklandığı ileri sürülmüştür.
Süt ve Ürünleri
Süt ve süt ürünlerinin düşük oranda tüketilmesi, bilişsel fonksiyon zayıflığıyla ilişkili bulunmuştur. Süt ve ürünlerinin zengin fosfor ve magnezyum içeriğiyle vasküler bozukluklara sebep olan beyindeki değişimleri azaltarak hastalık riskini azalttığı bildirilmiştir. Ancak tam yağlı süt ve ürünlerinin tüketilmesi yaşlı bireylerde bilişsel fonksiyonda bozukluk oluşma riskini arttırabilmektedir. Süt ile birlikte doymamış yağ asitlerinin tüketimi AH riskini azaltmasına rağmen süt ile birlikte doymuş yağ yağ asitleri ise AH riskinin artışına neden olduğu görülmüştür.
Kahve
Kahve tüketiminin AH riskini azalttığı belirtilmektedir. Özellikle kafein AH’dan koruyucu etkileri bulunmaktadır. Kafein içeriği ve plazma sitokin düzeyini seçici olarak artıran sinerjik etkili bileşen içeriği olan kahve AH riskini azaltıcı etki göstermiştir.
Çay
Yapılan gözlemsel çalışmalarda çay tüketiminin bilişsel fonksiyonlarda bozukluk riskini azalttığı bulunmuştur. Çayın koruyucu etkisinin ise türüne bağlı olarak değişmemektedir. Siyah çay tüketiminin işitsel ve görsel yeteneği artırdığı tespit edilmiştir. Yeşil çay polifenolleri ise antioksidan etkisiyle bilişsel bozukluğu azaltmaktadır. Ayrıca yeşil çay bulunan epigallokateşin galatın, β-amilod üretimini ve çözünür sarkosil fosforlu tau izoformlarının oluşumunu azalttığı gösterilmiştir.
Alkol
Orta düzeyde alkol alımı AH riskini azalttığı gösterilmiştir. Ancak fazla alkol tüketimi özellikle sigara kullanımıyla birlikte AH’nın erken dönemde görülmesine sebep olmaktadır. Farklı alkol türlerinin (şarap, bira) AH riski üzerine etkileri de farklı olmaktadır. Kırmızı şarapta resvertrol ve diğer polifenollerin AH’a koruyucu olduğu bilinmektedir. Orta düzeyde bira tüketimi ise içerdiği silisyumun biyoyararlığı sayesinde AH’a karşı koruyucu etki gösterebilmektedir. Dolayısıyla alkol tüketiminin çeşit ve miktarına bağlı olarak AH’na karşı koruyucu etkilerinden bahsetmek mümkün olabilmektedir.
